Soms zijn er momenten dat je met je hoofd in de wolken zit. Vaak zijn er momenten dat je met je voeten in de modder staat. En meestal leef je in zo'n rush dat je niet eens de tijd hebt één van beide momenten werkelijk te ervaren. Tenzij de modder onontkoombaar is. Tenzij de wolken overweldigend zijn. Leven en geloven gaan vaak over één van beide. Of de hemel. Of de aarde. Om verschillende redenen: 1. De hemel lijkt zo mooi, dus vergeten we de aarde. 2. De aarde is zo geweldig, dus vergeten we de hemel. 3. De hemel lijkt zo saai, dus zetten we alle kaarten op de aarde. 4. De aarde is zo hard, dus vluchten we naar de hemel. Ik ga liever voor allebei, in de verwachting dat er eens een moment gaat komen dat er tussen beide polen geen spanning meer bestaat. Dat hemel en aarde samenvallen. Of perfect met elkaar verbonden zijn. Of weet ik veel hoe je dat zou moeten beschrijven. Tot die tijd is het een levenskunst het in die spanning uit te houden. En misschien al iets van die nieuwe situatie in m'n leven te laten zien. In ieder geval niet te blijven zitten, maar in beweging te komen, dan weer dichter bij de hemel, dan weer dichter bij de grond. Als de boomdieren in het gedicht van K. Schippers.

In de bomen, is de grond verder dan op de grond. Is de hemel dichterbij weten de dieren. Misschien springen zij daarom van boom tot boom, van tak tot tak, dan weer dichter bij de hemel, dan weer dichter bij de grond.

De film 'The Voyage of the Dawn Treader' gezien. En het was o.k. Ik heb een goede tijd gehad. Niet zozeer het spektakel, de film in 3D, de verhaallijn of de karakterontwikkeling – al is die van Eustace humoristisch en mooi om te zien – zijn mij het meest bijgebleven. Wat dan wel? Alleen de aftiteling met de originele illustraties, zoals Anton de Wit in zijn interessante blogbijdrage betoogt? Mij troffen vooral de 'verstilde' momenten waarin de meeste ruimte is voor de dialogen tussen Reepicheep en Eustace, Aslan en Lucy, en de slotscène waarin Aslan met Caspian, Reepicheep, Edmund, Lucy en Eustace in gesprek gaat. Ook in het boek vind ik Lewis daar op z'n sterkst. Inclusief zijn vertellerscommentaar. 

Mocht je de film nog gaan kijken, let dan vooral op de muis Reepicheep. Zijn vertrouwen, moed, verlangen, optimisme, hoop en 'wijsheden' zijn prachtig om te zien inclusief zijn invloed op en uiteindelijke vriendschap met Eustace. Met een bijzonder slot: "No one in that boat doubted that they were seeing beyond the End of the World into Aslan's country. At that moment, with a crunch, the boat ran aground. The water was too shallow now for it. "This," said Reepicheep, "is where I go on alone." (…) Then he bade them goodbye, trying to be sad for their sakes; but he was quivering with happiness. Lucy, for the first and last time, did what she had always wanted to do, taking him in her arms and caressing him. Then hastily he got into his coracle and took his paddle, and the current caught it and away he went, very black against the lilies. But no lilies grew on the wave; it was a smooth green slope. The coracle went more and more quickly, and beautifully it rushed up the wave's side. For one split second they saw its shape and Reepicheep's on the very top. Then it vanished, and since that moment no one can truly claim to have seen Reepicheep the Mouse. But my belief is that he came safe to Aslan's country and is alive there to this day."

P.s. Via de zoektocht naar plaatjes kwam ik een blog tegen die onder de kop The Eustace and Reepicheep show een aantal scènes beschrijft met in de hoofdrollen Eustace en Reepicheep, die mij, net als de blogger, erg aanspraken.

Opnieuw is er een Narniasprookje verfilmd: 'The Voyage of the Dawn Treader'. Ga op reis met het Drakenschip. Vanaf 6 jaar ben je welkom. Dus een sprookje voor oudere kinderen en volwassenen. Zeker volwassenen moeten sprookjes blijven lezen en naar verfilmde sprookjes blijven kijken. Omdat belangrijke zaken, waarden en waarheden alleen via deze verhalen bij mensen binnen kunnen komen en gecommuniceerd kunnen worden. Omdat het ons ervaringen bezorgt, die we op een andere manier nog nooit hebben gekregen. Interessant wat de schrijver zelf, C.S. Lewis, en zijn vriend J.R.R. Tolkien daarover gezegd hebben.

Lewis: "At all ages, if [fantasy and myth] is used well by the author and meets the right reader, it has the same power: to generalize while remaining concrete, to present in palpable form not concepts or even experiences but whole classes of experience, and to throw off irrelevancies. But at its best it can do more; it can give us experiences we have never had and thus, instead of 'commenting on life,' can add to it."

Tolkien: "Only through myth, through story telling can we aspire to the life we were made for with God. To write and/or read myth was to meditate on the most important truths of life" en "There are truths, that are beyond us, transcendent truths, about beauty, truth, honor, etc. There are truths that man knows exist, but they cannot be seen – they are immaterial, but no less real, to us. It is only through the language of myth that we can speak of these truths."

Om in de stemming te komen, check hier en hier de verschillende trailers. Return to Magic, return to Hope, return to Narnia. En heb een goede Kerst!

Dit weekend beweerde Hans Hillen in de Volkskrant dat het CDA een conservatieve partij is of zou moeten zijn. "In rechts en links geloof ik niet meer, ik zeg conservatief. Logisch, want christelijke waarden worden gebaseerd op een boek dat minstens 2000 jaar oud is. Om je dan progressief te noemen, moet je flink je best doen. (…)   En afhakers als Hannie van Leeuwen en Bert de Vries dan? Dat zijn mensen die bij uitstek geïnvesteerd hebben in evangelisch radicalisme. Hoezeer ik ook hun idealen en engagement bewonder, dat is geen basis voor een brede volkspartij. (…) Met evangelisch evangelicalisme blijf je altijd de vraag van Sint Maarten houden. Ik geef de helft van mjn mantel aan jou, waarom niet driekwart en waarom eigenlijk niet de hele mantel? Het is nooit genoeg. Als ik dat persoonlijk jegens mijn medemens doe, kan ik misschien een hoge graad van heiligheid bereiken. Maar als je dat via de wet gaat opleggen aan de samenleving, dan maak je de samenleving onrustig, omdat het dus nooit genoeg is."

Laat die laatste opmerking waar zijn, het tegendeel waar Hillen voor pleit – de vereenzelviging van conservatief, brede volkspartij en oeroude bijbelse waarden – is iets waar ik ook niet mee uit de voeten kan. Christelijk geloof laat zich niet claimen door wat voor politieke stroming dan ook. Ik zou de heer Hillen dan ook van harte aanraden de indrukwekkende film 'Des hommes et des dieux' te gaan kijken.

Deze film, winnaar van de Grand Prix in Cannes, die op dit moment draait in verschillende filmhuizen, is gebaseerd op een waargebeurd verhaal van een Franse kloostergemeenschap van Cisterziënsers in Algerije. Deze gemeenschap komt klem te zitten tussen moslim-fundamentalisten, de plaatselijke moslimbevolking (waarmee de monniken in vrede samenleven en waarvoor ze veel betekenen) en de overheid (die de monniken dringend aanraadt te vertrekken, terug naar Frankrijk).

Niet alleen ademt de film qua tempo en beelden het ritme van een kloostergemeenschap, ze toont ook de radicale consequenties van een diepe geloofsovertuiging. Met alle twijfel, vragen en aarzeling die daarmee gepaard gaan. Een overtuiging die gaat over een leven, niet in dienst van jezelf, maar in dienst van anderen, geïnspireerd door de Ander. Met het risico je eigen leven te verliezen. In de uitstekende Nrc filmrecensie wordt dat als volgt verwoord: "Tegenover de bloeddorstige religieuze beleving van de ruigbehaarde rebellen staat de religiositeit van de monniken, die niet minder radicaal is, maar het tegenovergestelde beoogt."

Inderdaad meneer Hillen, evangelisch radicalisme is geen basis voor een brede conservatieve volkspartij, net zo min als 2000 jaar oude bijbelse waarden dat kunnen zijn. Want de radicaliteit daarvan druist in tegen elke overlevingsstrategie ten koste van alles, zoveel mogelijk macht willen uitoefenen, meerderheidsdenken of een verburgerlijkte christelijke moraal.

P.s. Deze filmtip is niet alleen voor Hans Hillen. Bekijk hier de trailer. En ga de film met eigen ogen bekijken.

Soms kom je onverwacht op onverwachte plekken mooie dingen tegen. In de kopiëerwinkel Copycom waar ik regelmatig kom, hangen groot aan de wand bekende en minder bekende schilderijen. Reproducties afgedrukt op linnen. Iets wat ze in te toekomst vaker willen gaan doen onder de naam Art2print.  

Eén van die onverwacht mooie dingen was Hip, Hip, Hurrah! van de Noors-Deense schilder Peter Severin Kroyer. De lichtinval, de vrolijkheid, de vriendschap, de dranken. Het appelleert bij mij aan goede dingen. Goed leven en goede gesprekken rond een tafel. Met al je zintuigen. Wat wil je nog meer.

Vanavond al weer de derde avond van de cursus Aan tafel! Bijeenkomsten waar maaltijden en goede gesprekken een belangrijke onderdeel van uitmaken. Cursus is misschien niet eens het goede woord. De tafelschikking is iets minder traditioneel dan op het schilderij. Om verdere overeenkomsten te ontdekken moet je gewoon eens aanschuiven.

Afgelopen donderdag werd de Nederlandse kunstschilder Corneille begraven. Op een begraafplaats waar ook Vincent van Gogh begraven ligt. Zondag 5 september overleed Corneille op 88-jarige leeftijd. Deze vertegenwoordiger van de Cobra-beweging stond bekend om zijn schilderijen met vogels en vrouwen in felle kleuren, in een stijl die wat weg heeft van kindertekeningen. In deze bijdrage van de NOS een kort overzicht met aan het einde opvallende woorden van Corneille zelf: "Vele mensen dromen van een hemel, daar geloof ik dus niet in. Ik wil graag een hemel op aarde hebben, als dat kan."

Met als z'n felle kleuren is Corneille daar hard mee bezig geweest. Voor dat stukje hemel op aarde kun je nog steeds terecht in het Cobra-museum in Amstelveen. Zijn woorden vormen daarnaast voor christenen een uitdaging het christelijke verhaal méér te laten zijn dan het beeld van een hemelgeloof. De hemel op aarde is heel wat spannender. En doet bovendien ook meer recht aan het bijbelse verhaal. Niet alleen als toekomstmuziek, maar iets waarvan nu al de eerste tonen te horen zijn.

P.s. Afgelopen dinsdag gestart met de cursus Jouw Spiritualiteit, met als ondertitel, jawel, 'waar hemel en aarde elkaar raken'.

Graag deel ik met je een prachtig citaat van C.S. Lewis waarmee hij zijn essay The Psalms begint. (Opgenomen in de bundel 'Varensporen en olifanten'.) Een citaat dat ik tegen kwam bij mijn voorbereiding voor een nieuw soort zondagochtendsamenkomst waarin telkens een Psalm centraal staat. En als je nog van mening bent dat Lewis vooral die rationele denker is, dan bewijst hij met dit citaat volgens mij het tegendeel, als je tenminste de beeldende beschrijving op je laat inwerken. 

"De overheersende indruk die ik bij het lezen van de Psalmen krijg is er een van grote ouderdom. Het is alsof ik in een diepe put van tijd kijk, maar dan wel door een lens die de figuren daar in de diepte vlak voor mijn oog haalt. In dat moment van nabijheid zijn ze mij bijna schrikbarend vreemd: ongebreideld emotionele wezens, zwelgend in zelfbeklag, snikkend en vloekend, schreeuwend van vreugde, zwaaiend met lompe wapens of dansend bij het kabaal van rare muziekinstrumenten. Toch heb ik daarnaast ook een ander beeld in gedachten, het beeld van Engelse kerkkoren, kraakheldere koorhemden, haastig gewassen jongensgezichten, knielkussens, een orgel, kerkboekjes en mogelijk de grasgeur van het pas gemaaide kerkhof die met het zonlicht door een openstaande deur naar binnen komt. Soms wordt de ene en soms wordt de andere indruk zwakker, maar misschien verdwijnt geen van beide ooit helemaal. De ironie stijgt ten top wanneer een solerende jongenssopraan, zo fraai ontheven aan alle persoonlijke emotie, de woorden zingt waarmee oude oorlogshelden zichzelf opzwepen tot razernij tegen vijanden; en dat in dienst van de God van Liefde, terwijl die jongen zelf misschien noch aan die God noch aan oude oorlogen denkt, maar aan toverballen en stripverhalen. In deze ironie, dit dubbele of driedubbele visioen, ligt een deel van het genot. Ik begin te denken dat hier ook een deel van het leerzame ligt."

Aan mij de taak om de culturele kloof tussen de oosterse cultuur en de huidige cultuur, tussen de kerkcultuur en cultuur van vandaag te overbruggen. Ik ben benieuwd of dat gaat lukken. We gaan in ieder geval werken met veel muziek. En dat wordt even geen, hoe mooi ook, Engelse koormuziek. Mocht je daar een vleugje van willen opsnuiven, gelinkt aan de wereld van C.S. Lewis, kijk dan naar het begin van de film Shadowlands, over een deel van het leven van Lewis.     

Gisteravond nog het staartje van de eennalaatste aflevering Zomergasten gezien. Jelle Brandt Corstius in gesprek met Paul Verhoeven. Eén van de filmfragmenten is de 8 minuten durende animatiefilm Father and daughter  van Michael Dudok de Wit. Naar deze korte film kunnen beide mannen bijna niet met droge ogen kijken. En voordat Verhoeven verder gaat met de technische verklaring over de muziek en de tekeningen valt nog het woord 'opstanding' en de hoop daarop. De mogelijkheid van een weerzien. De hoop op iets na de dood. Een mooi moment in de 'donkere' wereld van Verhoeven. Ikzelf had deze animatiefilm al eens voorbij zien komen, maar was opnieuw getroffen door de ontroerende kracht ervan. Met dank aan Paul.

Een klein dorpje in Zuid-Bourgogne. Eén van de vele Franse dorpjes die je daar kunt vinden. Toch staat Taizé al decennia lang voor veel meer. Een oecumenische kloostergemeenschap die jaarlijks duizenden bezoekers, met name jongeren, trekt. Deze zomer kon ik daar een klein beetje mee kennis maken. Ik kampeerde niet ver daar vandaan. Een mooie kans dus om omhoog het dorp in rijdend te ontdekken dat achter dit dorp een enorm terrein ligt waar ongelofelijk veel jongeren rondlopen. Ze kamperen, komen in gespreksgroepjes bij elkaar en wonen drie keer per dag de grote viering bij.

De viering op de zaterdagavond, met het zich door de zaal verspreidende kaarslicht, was bijzonder. Hoewel de massaliteit en de bekendheid van Taizé (inclusief flitsende mobiele telefoons) ook met zich meebrengen dat het een 'event' dreigt te worden, zie ik een grote betrokkenheid bij de meeste mensen om mij heen. En nog meer trof mij wat er na de 'officiële' viering gebeurde. Het zingen gaat door en men kan kiezen om te blijven of weg te gaan. De broeders van de Taizé-gemeenschap komen terug de ruimte in en verspreiden zich. Sommigen zitten. Anderen staan. En het duurt niet lang of elke broeder is in gesprek. Aandachtig wordt er geluisterd. En dat blijft niet bij een paar gesprekken. Maar het gaat maar door. Zoveel mensen die iets vragen, iets willen bespreken. En de broeders luisteren, antwoorden… of stellen de goede vragen. Dat beeld neem ik graag mee komend seizoen.

Luister hier en hier naar Taizé-liederen. En check dit travel-promotiefilmpje voor een korte impressie. (Even door de Amerikaanse voice-over en het achtergronddeuntje heenluisteren. )  

Een klein dorpje in Zuid-Bourgogne. Eén van de vele Franse dorpjes die je daar kunt vinden. Toch staat Taizé al decennia lang voor veel meer. Een oecumenische kloostergemeenschap die jaarlijks duizenden bezoekers, met name jongeren, trekt. Deze zomer kon ik daar een klein beetje mee kennis maken. Ik kampeerde niet ver daar vandaan. Een mooie kans dus om omhoog het dorp in rijdend te ontdekken dat achter dit dorp een enorm terrein ligt waar ongelofelijk veel jongeren rondlopen. Ze kamperen, komen in gespreksgroepjes bij elkaar en wonen drie keer per dag de grote viering bij.

De viering op de zaterdagavond, met het zich door de zaal verspreidende kaarslicht, was bijzonder. Hoewel de massaliteit en de bekendheid van Taizé (inclusief flitsende mobiele telefoons) ook met zich meebrengen dat het een 'event' dreigt te worden, zie ik een grote betrokkenheid bij de meeste mensen om mij heen. En nog meer trof mij wat er na de 'officiële' viering gebeurde. Het zingen gaat door en men kan kiezen om te blijven of weg te gaan. De broeders van de Taizé-gemeenschap komen terug de ruimte in en verspreiden zich. Sommigen zitten. Anderen staan. En het duurt niet lang of elke broeder is in gesprek. Aandachtig wordt er geluisterd. En dat blijft niet bij een paar gesprekken. Maar het gaat maar door. Zoveel mensen die iets vragen, iets willen bespreken. En de broeders luisteren, antwoorden… of stellen de goede vragen. Dat beeld neem ik graag mee komend seizoen.

Luister hier en hier naar Taizé-liederen. En check dit travel-promotiefilmpje voor een korte impressie. (Even door de Amerikaanse voice-over en het achtergronddeuntje heenluisteren. )